W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele 19 miast beneficjentów – delegacje składające się z włodarzy oraz koordynatorów zespołów projektowych – a także reprezentanci Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Ambasady Szwajcarii, Biura Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz Związku Miast Polskich. Program wydarzenia został zaprojektowany tak, aby przeprowadzić uczestników przez kluczowe aspekty wdrażania projektów w trzecim etapie programu.
Spotkanie otworzyła Małgorzata Zaleska, z-ca dyrektora Departamentu Programów Pomocowych MFiPR, dziękując za tak liczne przybycie oraz akcentując znaczenie współpracy instytucjonalnej i międzynarodowej w skutecznej realizacji bardzo różnorodnych projektów przygotowanych przez miasta.

Ważna współpraca i zintegrowane podejście
O znaczeniu programu dla rozwoju miast mówił Ryszard Grobelny, dyrektor biura Związku Miast Polskich. W swoim wystąpieniu podkreślił, że Szwajcarsko-Polski Program Współpracy jest przede wszystkim impulsem do systemowej zmiany w miastach. Wskazał na znaczenie zintegrowanego podejścia do rozwoju, łączącego działania infrastrukturalne i społeczne oraz budowania trwałej współpracy. Zwrócił uwagę, że bardzo istotne dla Związku Miast Polskich jest to, aby z idei i wniosków z tych projektów mogły skorzystać pozostałe miasta członkowskie ZMP. - Chcielibyśmy, żeby do tego projektu podchodzić nie jak dotacji do rozliczenia, tylko jak do projektu, który może przynieść sukces. Chcemy, aby doświadczenia, które zbierzemy tutaj, udało się transferować też do pozostałej grupy miast – powiedział. W tej chwili struktura policentryczna kraju jest wielką wartością Polski. Aby strukturę tę utrzymać, miasta, które ją tworzą, muszą się rozwijać i dobrze funkcjonować. - Projekt ten wpisuje się w takie myślenie strategiczne. Ma pokazać, że projekty miast mogą stanowić istotny element rozwojowy i być impulsem do zmiany, czyli całościowego, zintegrowanego myślenia. (…) Wszystkie miasta w mniejszym czy większym stopniu dotknie kryzys demograficzny. Musimy się nauczyć żyć w tej sytuacji, dlatego ważne są cztery hasła: współpraca, obszary funkcjonalne, zespoły ludzkie i zintegrowane całościowe podejście. Współpraca jest najtrudniejszym elementem współczesnego rozwoju – zauważył dyrektor Biura ZMP.

Z kolei Cliff Hammer z Biura Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy wskazywał, że wizyty w polskich miastach pozwoliły Szwajcarom lepiej zrozumieć skalę wyzwań i możliwości. Stwierdził, że okres 3 lat na wdrożenie projektów będzie na pewno wyzwaniem, ale widzi dużą energię, która pomoże pokonać trudności i osiągnąć ambitne cele w następnej fazie.
Praktyczna wiedza i konkretne narzędzia
Przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej omówili zasady współpracy oraz realizacji programu, w tym kwestie związane ze zmianami w projektach oraz formalne kwestie związane ze współpracą bilateralną. Przedstawiono przygotowany model wsparcia dla miast, obejmujący współpracę z opiekunami merytorycznymi i finansowymi MFiPR, bieżące doradztwo i eksperckiego wsparcia Związku Miast Polskich w realizacji poszczególnych działań projektowych, system regularnych spotkań i monitorowania postępów. Istotną częścią spotkania były zagadnienia dotyczące sprawozdawczości i rozliczeń finansowych, a także komunikacji i promocji w projekcie, czyli obszarów, które w praktyce decydują o sprawnym i zgodnym z wytycznymi prowadzeniu działań projektowych.
Niewątpliwą wartością dodaną programu jest możliwość zawierania przez miasta partnerstw bilateralnych, które pozwalają na bezpośrednią wymianę doświadczeń i budowanie trwałej współpracy międzynarodowej. Dzięki temu projekty zyskują nie tylko wymiar inwestycyjny, ale także dostęp do wiedzy, dobrych praktyk i sprawdzonych rozwiązań wypracowanych przez partnerów zagranicznych. O zasadach współpracy bilateralnej opowiedziały Katarzyna Paczyńska oraz Alicja Stachowiak z ZMP, przedstawiając proces poszukiwania partnerów oraz kolejne etapy nawiązywania współpracy między miastami.
Przestrzeń do rozmowy i wymiany doświadczeń
Równolegle do części merytorycznej, istotnym elementem spotkania był networking, który odegrał kluczową rolę w całym wydarzeniu. Był to czas intensywnych rozmów, wymiany doświadczeń oraz budowania relacji – nie tylko pomiędzy przedstawicielami miast, ale również z doradcami ZMP i opiekunami projektów z ministerstwa.

Bezpośredni kontakt z ekspertami umożliwił uczestnikom konfrontację własnych założeń projektowych z wymogami formalnymi programu, a także uzyskanie odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące wdrażania inwestycji.
Rozpoczęcie trzeciego etapu programu to moment przejścia od planowania do intensywnej realizacji. Spotkanie pokazało, że fundamentem powodzenia projektów jest nie tylko znajomość procedur, ale przede wszystkim współpraca, wymiana doświadczeń i otwartość na dialog.
