Debata o finansach

Czerwcowe posiedzenie Komisji Wspólnej zaplanowane na 24.06 poświęcone będzie w całości finansom: ewaluacji nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a także kwestii finansowania zadań zleconych oraz wyliczaniu tzw. potrzeb oświatowych - zapowiedział Mieczysław Kieca, prezydent Wodzisławia Śląskiego, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego ze strony samorządowej. I poprosił wiceminister finansów, Hannę Majszczyk o przesłanie odpowiednio wcześniej materiałów dotyczących ewaluacji ustawy tak, by można było przeprowadzić merytoryczną debatę.

- Informujemy o tym z prawie dwumiesięcznym wyprzedzeniem, żeby wszyscy mogli przygotować swoje kalendarze do tego spotkania - powiedział prezydent Kieca.

Dodał, że "zwykłe" spotkanie Komisji odbędzie się w związku z tym w pierwszym tygodniu lipca. To oznacza, że w lipcu Komisja zbierze się 2 razy - tradycyjnie bowiem pod koniec lipca podejmuje decyzję dotyczącą zmian granic administracyjnych gmin.

Zadania zlecone w analizie NIST

Prof. Paweł Swianiewicz przedstawił analizę Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego dotyczącą finansowania zadań zleconych przeprowadzoną na podstawie badania sondażowego obejmującego 115 gmin, 16 miast na prawach powiatu, 41 powiatów i 8 województw, po dwa zadania dla każdej z grup samorządów. 

Wynika z niej, że zadania zlecone samorządom z zakresu administracji rządowej od lat są niedofinansowane. Dotacja na te zadania wyniosła w 2025 roku 33 mld zł, tj. około 7% całości dochodów JST. Dokonując podwójnej ekstrapolacji można założyć, że dopłaty na wybrane do badania zadania w skali kraju wyniosły około 749 mln zł, a łączne dopłaty do wszystkich zadań zleconych mogły wynieść ponad 2 mld zł i jest to prawdopodobnie wynik zaniżony.

Podsumowując analizę prof. Swianiewicz powiedział, że wiedza - zarówno z perspektywy administracji rządowej, jak i samorządowej jest bardzo niepełna i należy kontynuować prace z obu stron, by znaleźć rozsądne rozwiązania.

Perspektywa miasta

Prezydent Ciechanowa, Krzysztof Kosiński podał przykład swojego miasta, które złożyło 2 pozwy przeciw Skarbowi Państwa za zbyt niskie dotacje na zadania zlecone; jedną sprawę Ciechanów wygrał, druga trwa już... 6 lat.

- Prokuratoria Generalna, która reprezentuje Skarb Państwa robi wszystko, by przedłużać sprawę w nieskończoność, pomimo że opinia biegłego w tej sprawie jest jednoznaczna i korzystna dla samorządu. Jestem przekonany, że za kilka lat zapadnie korzystny dla nas wyrok i odsetki będą wyższe niż roszczenie, które wynosi 6 mln zł - mówił prezydent Kosiński i zaapelował, by rząd potraktował analizę NIST-u jako szansę na zmianę finansowania zadań zleconych.

Prezydent Mieczysław Kieca dodał, strona samorządowa postanowiła wesprzeć Ministerstwo Finansów, które podjęło się uporządkowania kwestii zadań zleconych. Dlatego 9 kwietnia wysłała pismo do ministerstwa, w którym wskazała grupy zadań zleconych zgodnie z ustawami i podziałem na poziomy samorządowe - gminy, powiaty i województwa - z prośbą o wskazanie dysponentów środków, budżety itp., by uporządkować ten system.

- Wszyscy uważamy, że należy zapłacić za wykonaną pracę i że niepotrzebne, choć w obecnej sytuacji nieuniknione są spory sądowe, bo potem to budżet państwa ponosi koszty tych procesów - podsumował prezydent Kieca.

Więcej w kwietniowym numerze „Samorządu Miejskiego"

hh

Załączniki:
NIST - zadania zlecone