Do tegorocznej edycji Konkursu na Polską Nagrodę Krajobrazową zgłoszono sześć projektów. Komisja Konkursowa oceniła wymogi formalne i merytoryczne, na które składały się następujące kryteria: zrównoważony rozwój terytorialny, wartość wzorcowa, udział społeczeństwa i podnoszenie świadomości.

Zwycięski projekt z Krakowa

Nagrodę otrzymał Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie za projekt „Park Zakrzówek”, który zaprezentowano jako jeden z wzorcowych w Polsce przykładów rewitalizacji krajobrazu poprzemysłowego.

W latach 2015–2022 miasto Kraków przekształciło około 52 hektary terenu dawnego kamieniołomu wapienia w park publiczny, zachowując jednocześnie jego walory geologiczne, przyrodnicze i krajobrazowe. W ramach projektu zabezpieczono ściany skalne i objęto ochroną cenne siedliska, a także wytyczono ścieżki, punkty widokowe oraz strefy rekreacyjne.

Centralnym elementem założenia jest ogólnodostępne kąpielisko z pływającymi pomostami i basenami o zróżnicowanej głębokości – jeden z największych tego typu obiektów w Europie. Większy zbiornik wodny umożliwia również uprawianie nurkowania i sportów wodnych. Funkcje te obsługiwane są przez dwa główne budynki: budynek wejściowy na kąpielisko oraz centrum sportów wodnych.

Mimo trudnych warunków terenowych park zapewnia wysoki poziom dostępności. Różnicę wysokości wynoszącą 16 metrów niwelują windy, a specjalistyczny podnośnik basenowy, pochylnie oraz ścieżki pozbawione barier architektonicznych umożliwiają korzystanie z obiektu osobom z niepełnosprawnościami.

Wyróżnienia

Po analizie nadesłanych zgłoszeń, uzyskując taki sam wynik, wyróżnienia zdobyły również projekty:

• „Ochrona i rewaloryzacja historycznego krajobrazu warownego dawnych austro-węgierskich twierdz pierścieniowych Kraków i Przemyśl dla celów turystyki kulturowej”

Projekt zgłoszony przez Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie, Związek Powiatowo-Gminny Twierdzy Przemyśl

Projekt został zrealizowany jako zintegrowane pod względem celu i przedmiotu działanie systemowe, dotyczące dwóch ponadmiejskich struktur sieciowych - największych w Polsce twierdz pierścieniowych dawnej monarchii austriacko-węgierskiej z XIX i początków XX wieku - Kraków i Przemyśl.

Przedsięwzięcie oparto na 60-letnim dorobku naukowców oraz wielu organizacji pozarządowych. Projekty cząstkowe, realizowane przez Gminę Kraków oraz przez gminy zrzeszone w Związku Powiatowo-Gminnym Twierdzy Przemyśl doprowadziły do rewaloryzacji krajobrazu 15 wielkich zespołów fortecznych Twierdzy Przemyśl oraz 6 - Twierdzy Kraków, wraz z kompleksową wysokobudżetową adaptacją 3 obiektów.

• „Gdańskie Przestrzenie Lokalne” zgłoszony przez Biuro Rozwoju Gdańska”

Gdańskie Przestrzenie Lokalne (GPL) to opracowanie strategiczne poświęcone przestrzeniom lokalnym w dzielnicach i osiedlach, skupiające się na poprawie funkcjonowania i estetyki miejsc ważnych dla lokalnych społeczności oraz na zachowaniu tożsamości miejsca i walorów krajobrazu lokalnego.

Celem GPL jest wskazanie sieci przestrzeni lokalnych w każdej dzielnicy Gdańska, ochrona ich potencjału, wzmocnienie wzajemnych powiązań i opracowanie wytycznych do ich zagospodarowania we współpracy z lokalną społecznością.

Na podstawie szczegółowej analizy przestrzeni lokalnych powstają wytyczne urbanistyczne konsultowane z radami dzielnic, tak aby w finale wypracowane kierunki rozwoju odpowiadały potrzebom mieszkańców jak i miasta. Działania te wspierają proces poprawy jakości życia w mieście oraz realizują ideę miasta krótkich odległości.

Ponadto opracowane wytyczne kładą nacisk na zazielenianie przestrzeni publicznych i wdrażanie rozwiązań bazujących na naturze (NBS), wzmacniających adaptację miasta do zmian klimatu. Wytyczne wdrażane są m.in. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w realizowanych projektach Budżetu Obywatelskiego, Zielonego Budżetu, w Gminnym Programie Rewitalizacji.

Wręczenie Polskiej Nagrody Krajobrazowej odbędzie się podczas konferencji pt. „Wyzwania i narzędzia w ochronie krajobrazu”, która odbędzie się w dniach 8-9 października 2026 r.

Nagrodzony projekt zostanie zgłoszony przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska do Europejskiej Nagrody Krajobrazowej Rady Europy.

I miejsce w Konkursie na Polską Nagrodę Krajobrazową - Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie:
1. Opis projektu
2. Plakat nr 1
3. Plakat nr 2
4. Film

Wyróżnienie - Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie, Związek Powiatowo-Gminny Twierdzy Przemyśl:
1. Opis projektu
2. Plakat nr 1
3. Plakat nr 2
4. Film

Wyróżnienie - Biuro Rozwoju Gdańska:
1. Opis projektu
2. Plansze
3. Film

Więcej informacji