![](https://prod-zmp.s3.pl-waw.scw.cloud/uploads/post/image/11742/thumb_1_3_Lasy.jpg?X-Amz-Expires=600&X-Amz-Date=20240908T005935Z&X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Credential=SCWNS07DYNDXX7TN9XNZ%2F20240908%2Fpl-waw%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-SignedHeaders=host&X-Amz-Signature=85d9231135866429e30a2f5936e14df2a7edf11e0e912a629d1322a9ea6ac128)
![śmieci_1.jpg](https://prod-zmp.s3.pl-waw.scw.cloud/uploads/post/image/11671/display_%C5%9Bmieci_1.jpg?X-Amz-Expires=600&X-Amz-Date=20240908T005935Z&X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Credential=SCWNS07DYNDXX7TN9XNZ%2F20240908%2Fpl-waw%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-SignedHeaders=host&X-Amz-Signature=25962bb67f406f444cb09a964c310cea51c525f6f871c8253bdadea3e3320642)
Odpowiedź na list
Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK, Polskiej Federacji Producentów Żywności Związek Pracodawców,
Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta
Szanowni Państwo,
z ogromnym zdziwieniem Zarząd i członkowie Związku Miast Polskich przyjęli pismo z dnia 12 czerwca 2024 roku, adresowane do Przewodniczących Rad oraz Burmistrzów i Prezydentów Miast – Członków Związku w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), w którym podważa się wspólne działania ogólnopolskich organizacji samorządowych na rzecz wypracowania optymalnych dla mieszkańców i zrzeszających ich wspólnot samorządowych rozwiązań prawnych w tym zakresie.
Przypomnieć należy, iż system ROP jest systemem obowiązkowym we wszystkich Państwach UE. Jego ramy prawne wyznacza Dyrektywa Odpadowa, pozostawiając poszczególnym Państwom względną samodzielność w dostosowaniu konkretnych rozwiązań do warunków lokalnych, w tym w zakresie przepływów finansowych pomiędzy wprowadzającymi a gminami. Termin na jego implementację już minął, a Polska nadal jest na początku prac legislacyjnych związanych z jego wdrożeniem.
Taki stan rzeczy jest niezwykle korzystny ekonomicznie dla przedsiębiorców, którzy unikają ponoszenia kosztów zbierania i zagospodarowania wprowadzanych przez nich na rynek produktów stających się następnie odpadami, często uciążliwymi. W konsekwencji niemal cały ciężar ekonomiczny gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi spoczywa na gminach i ich mieszkańcach. Jednocześnie brak realnych środków prawnych związanych z ekomodulacją sprawia, iż znaczna ilość zbieranych przez gminy odpadów nie nadaje się do recyklingu, uniemożliwiając osiągnięcie wymaganych prawem poziomów w tym zakresie.
Związek Miast Polskich, ściśle współpracując z Unią Metropolii Polskich (UMP) i Związkiem Gmin Wiejskich RP (ZGW RP), przy wsparciu Krajowej Izby Gospodarki Odpadami (KIGO), od lat konsekwentnie domaga się zmiany prawodawstwa krajowego w tym zakresie, poprzez uczynienie z ROP fundamentu funkcjonowania systemu odpadowego. Pozwoli to nie tylko na ograniczenie ilości odpadów i zmianę ich charakteru, ale także na zmianę struktury ponoszenia kosztów związanych z gminnymi systemami odpadowymi, które jedynie w części – a nie tak jak obecnie niemal w całości – finansowane będą przez mieszkańców w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przedstawiona w tym zakresie przez organizacje samorządowe wstępna koncepcja zakłada kluczową rolę w systemie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który jako doświadczony podmiot publiczny miałby odpowiadać za gromadzenie, rozliczanie i redystrybucję na rzecz gmin – w oparciu o jasne i transparentne zasady – środków gromadzonych w ramach systemu ROP z przeznaczeniem na finansowanie wyłącznie określonych ustawowo zadań odpadowych. Wbrew twierdzeniom zawartym w liście z dnia 12 czerwca br. model ten nie określa na obecnym etapie szczegółowych kryteriów podziału środków na poszczególne gminy.
W tym kontekście zarzuty dotyczące rzekomego pokrzywdzenia średnich i mniejszych miast w Polsce traktować należy wyłącznie jako próbę skonfliktowania środowiska samorządowego, co ma przedłużyć i utrudnić wypracowywanie wspólnych postulatów w sprawie ROP, z korzyścią wyłącznie dla przedsiębiorców unikających kosztów swojej działalności. Niespotykany dotychczas lobbing w zakresie spraw odpadowych pokazuje, że postulaty samorządowe stanowią realne zagrożenie dla egoistycznych interesów podmiotów, które starają się je zdyskredytować wszelkimi możliwymi sposobami.
Związek Miast Polskich, ściśle współpracując z UMP, ZGW RP i KIGO, w dalszym ciągu będzie domagał się jak najszybszego opracowania, a następnie uchwalenia, ustawy wdrażającej w Polsce sprawiedliwy system ROP. Wyłącznym celem działań organizacji samorządowych w tym zakresie będzie stworzenie systemu sprawiedliwego dla mieszkańców, a nie dla przedsiębiorców i zrzeszających ich organizacji.
O jej zgodności z Konstytucją RP i prawem unijnym decydować będą właściwe w tym zakresie organy, nie zaś poszczególni interesariusze systemu i zrzeszające ich organizacje branżowe, lobbujące za jak najbardziej korzystnymi dla siebie rozwiązaniami prawnymi. Wyłącznie przez pryzmat ich partykularnych interesów należy także oceniać proponowane przez te organizacje alternatywne modele Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, które nie stawiają na pierwszym miejscu interesu mieszkańców i gmin.
O wszelkich działaniach podejmowanych przez organizacje samorządowe w zakresie gospodarki odpadami ich członkowie są na bieżąco informowani.
Za Zarząd Związku
(-) Jacek SUTRYK
Prezes Związku
W załączeniu list producentów