Konkurs wyróżni najbardziej skuteczne i kompleksowe działania samorządów na rzecz transformacji energetycznej. Docenione zostaną zarówno już osiągnięte rezultaty, jak i zaprojektowane dalsze działania instytucji samorządowych i spółek komunalnych, ale także lokalnych firm, mieszkańców i obywatelskich społeczności.

Podejmowane działania samorządu powinny uwzględniać rolę przyjętych i poddanych ocenie społecznej dokumentów planistycznych lub strategii działania. Konkurs przedstawi zestaw dobrych praktyk, które mogłyby być wdrażane przez inne samorządy, a jednocześnie wskaże ewentualne potrzeby dla usprawnienia procedur legislacyjnych.

Celem Konkursu jest promocja najlepszych rozwiązań, jak również uaktywnienie tych samorządów, które dotychczas nie uczestniczą w procesie transformacji. Chodzi również o wskazanie możliwości aktywnego udziału mieszkańców i ich środowisk w formule spółdzielni energetycznych bądź obywatelskich inicjatyw na rzecz procesów transformacji.

Konkurs jest organizowany od 2024 roku. W dotychczasowych dwóch edycjach laureatami konkursu były:

• Bydgoszcz, Lublin – kategoria miasta na prawach powiatu
• Ciechanów, Zgorzelec – kategoria miasta
• Potęgowo, Kamienna Góra – kategoria gminy miejsko-wiejskie i wiejskie

W bieżącej edycji konkursu oprócz głównych wyróżnień dla laureatów konkursu w trzech kategoriach ustanowione są dwie dodatkowe nagrody specjalne:

• nagroda ORLEN Termika Rozproszona sp. z o.o. dla najlepszego wniosku konkursowego dotyczącego działań w zakresie transformacji energetycznej w obszarze ciepłownictwa
• nagroda uczestników panelu „Samorząd terytorialny w transformacji energetycznej” przeprowadzonego w trakcie IV Kongresu Energetyki Rozproszonej

Przedmiot konkursu

Wskazanie rezultatów dotychczasowych działań w samorządzie lokalnym wraz z przewidywanymi planami dalszych działań w oparciu o założenia lub plany zaopatrzenia w ciepło, paliwa gazowe i energię elektryczną. W Konkursie położony jest również akcent na plany działań na rzecz zrównoważonej energii i klimatu tak, aby wskazać realne, już uzyskane korzyści oraz przewidywane dalsze działania uwzględniające potrzeby lokalnej społeczności oraz procedury i sposób konsultowania proponowanych rozwiązań. Wraz ze wskazaniem konkretnych przyszłych działań będzie oceniane uwzględnienie w nich projekcji przyszłych rezultatów i szacunku kosztów.

Uczestnicy i warunki konkursu

Przyjmujemy wnioski przesyłane tylko przez gminy (za wyjątkiem gmin-laureatów konkursu z dwóch lat poprzedzających bieżącą edycję konkursu – § 4 punkt 2 Regulaminu konkursu).

Wnioski są zestawiane i oceniane w trzech kategoriach:

1. Miasta na prawach powiatu;
2. Miasta;
3. Gminy miejsko-wiejskie i wiejskie.

Udział w konkursie jest nieodpłatny.

Zakres prac konkursowych

Zgłaszający samorząd może przedstawić jeden wniosek, który będzie opisem nie dłuższym niż 8 tys. znaków ze spacjami wraz z czterostronicową prezentacją w formacie Power Point. Po ocenie formalnej wnioski są oceniane przez Kapitułę Konkursu, która wybiera finalistów – po trzy zgłoszone wnioski w każdej z trzech grup gmin. Finaliści będą prezentowali swoje działania 4 listopada 2026 r. w Krakowie, w ramach IV Kongresu Energetyki Rozproszonej.

Kryteria ocen

Podstawowe kryteria dotyczą kompleksowości uwzględniającej aspekt energii elektrycznej, cieplnej, chłodu i efektywności ekonomicznej oraz wpływu na klimat. Istotne jest także potwierdzenie zdolności do realizacji projektów oraz umiejętność konsultacji. We wniosku należy wykazać zgodność proponowanych zamierzeń z dokumentami planistycznymi dotyczącymi problematyki transformacji energetycznej (założenia, plany, strategie).

Wnioskujący powinni wskazać już osiągnięte, pozytywne rezultaty oraz realistyczne plany realizacji zamierzeń. Finalna klasyfikacja laureatów będzie przeprowadzona na IV Kongresie Energetyki Rozproszonej w drodze głosowania z udziałem wszystkich uczestników panelu po prezentacjach propozycji w każdej z trzech grup samorządów. Szczegółowe kryteria oceny są opisane w załączniku nr 2 regulaminu konkursu.

Nagrody

1. Laureaci Konkursu otrzymują tytuł „Laureat Konkursu Samorząd w Transformacji Energetycznej 2026”.
2. W edycji konkursu w 2026 roku ustanowione są dwie nagrody specjalne

Organizator konkursu

Organizatorami są Związek Miast Polskich i Fundacja Miasto, przy współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie (poprzez Obserwatorium Transformacji Energetycznej).

Partnerzy konkursu

Partnerem głównym Konkursu jest Orlen Termika Rozproszona sp. z o.o. Partnerami środowiskowymi są: Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Unia Miasteczek Polskich oraz Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej. 

Przebieg i terminarz

1. Zgłoszenia udziału w Konkursie są przyjmowane od 9.09.2026 r. (godz. 12:00) do 08.10. 2026 r. (godz. 23:59).
2. I etap oceny wniosków konkursowych planowany jest w dniach 9.10-21.10.2026 r. Będzie polegał na analizie formalnej i zgodności z przedmiotem Konkursu przeprowadzonej przez Organizatora oraz ocenie merytorycznej przeprowadzonej przez Kapitułę Konkursu.
3. Lista finalistów Konkursu zostanie opublikowana na stronie konkursu oraz przesłana każdemu uczestnikowi e-mailem.
4. Podsumowanie konkursu, na którym zostaną wyłonieni i nagrodzeni laureaci oraz wręczone nagrody specjalne odbędzie się 4 listopada 2026 r. na IV Kongresie Energetyki Rozproszonej w Krakowie.

Zapraszamy do zgłaszania wniosków konkursowych (można przesyłać do 8 października br.)

Formularz zgłoszenia wniosku do konkursu „Samorząd w transformacji energetycznej – 2026” – Wypełnij formularz

Pytania

Wszelkie pytania mogą Państwo kierować do sekretarza konkursu:

Paweł Tomczak
konkurs@fundacjamiasto.pl

Załączniki:
Regulamin Konkursu „Samorząd w Transformacji Energetycznej”
Przesłanki konkursu na działania samorządów na rzecz lokalnej transformacji energetycznej