Jeśli pierwszym etapem transformacji energetycznej jest budowa strategii, drugim staje się dobór odpowiednich technologii.

Energia pod kontrolą

Eksperci zwracali uwagę, że największym wyzwaniem samorządów nie jest już dostęp do technologii, lecz zarządzanie energią.

Nowoczesne miasta zaczynają traktować energię jak portfel aktywów wymagający ciągłego monitoringu i optymalizacji. Dzięki temu możliwe jest nie tylko ograniczanie kosztów, ale również przygotowanie się do nowych obowiązków wynikających z przepisów dotyczących efektywności energetycznej.

Potęgowo – jak odnawialne źródła energii napędzają rozwój gminy

Transformacja energetyczna coraz częściej staje się nie tylko odpowiedzią na wyzwania klimatyczne, ale także skutecznym narzędziem rozwoju lokalnego. Jednym z najbardziej interesujących przykładów w Polsce jest gmina Potęgowo, która konsekwentnie buduje swoją pozycję jako lokalne centrum zielonej energii.

Na terenie gminy funkcjonuje rozbudowany system odnawialnych źródeł energii obejmujący farmy wiatrowe, biogazownię oraz wielkoskalowe instalacje fotowoltaiczne. Dzięki temu produkcja energii znacząco przewyższa lokalne zapotrzebowanie, a Potęgowo stało się jednym z liderów energetyki odnawialnej na obszarach wiejskich.

Szczególnie istotne jest to, że korzyści z transformacji odczuwają bezpośrednio mieszkańcy. Dochody generowane przez instalacje OZE zasilają budżet gminy, umożliwiając realizację inwestycji infrastrukturalnych i poprawę jakości usług publicznych. Samorząd pokazuje tym samym, że rozwój zielonej energetyki może stanowić trwałe źródło finansowania lokalnych przedsięwzięć.

Na uwagę zasługuje również wykorzystanie ciepła odpadowego z biogazowni. Dzięki budowie lokalnej sieci ciepłowniczej mieszkańcy oraz budynki użyteczności publicznej korzystają z tańszego i bardziej ekologicznego źródła ogrzewania. To przykład efektywnego wykorzystania zasobów oraz budowania lokalnej niezależności energetycznej.

Potęgowo chce rozwijać ten kierunek także poprzez powołanie Spółdzielni Energetycznej Potęgowo, tworzonej we współpracy z Energa Wytwarzanie S.A. Model ma umożliwić maksymalne wykorzystanie energii produkowanej lokalnie - m.in. z małych elektrowni wodnych, instalacji fotowoltaicznych i magazynów energii — na potrzeby budynków gminnych, szkół, oczyszczalni, przepompowni czy instytucji kultury. Dzięki cyfrowemu opomiarowaniu i bilansowaniu zużycia w 15-minutowych interwałach gmina chce przejść od roli odbiorcy energii do roli aktywnego prosumenta zbiorowego.

Potęgowo nie zatrzymuje się jednak na dotychczasowych osiągnięciach. W gminie realizowane są kolejne inwestycje, w tym jedna z największych farm fotowoltaicznych. Pokazuje to, że transformacja energetyczna jest procesem długofalowym, wymagającym konsekwencji, współpracy z inwestorami oraz aktywnego zaangażowania społeczności lokalnej.

Przykład Potęgowa udowadnia, że dobrze zaplanowana transformacja energetyczna może jednocześnie wspierać bezpieczeństwo energetyczne, rozwój gospodarczy oraz poprawę jakości życia mieszkańców. To model, z którego coraz częściej czerpią inspirację samorządy poszukujące własnej ścieżki do zielonej przyszłości.

Nie kopiować – dopasowywać

Najważniejszy wniosek płynący z debaty można sprowadzić do jednego zdania: nie istnieje uniwersalny model transformacji energetycznej.

Rozwiązania odpowiednie dla Warszawy, Łodzi czy Lublina niekoniecznie sprawdzą się w Brzozowie, Wschowie czy Bisztynku.

Dlatego miasta powinny rozpoczynać proces transformacji od analizy własnych zasobów, potrzeb i możliwości przyłączeniowych, a dopiero później wybierać technologie. To właśnie takie podejście, oparte na danych, współpracy i długofalowym planowaniu, było głównym przesłaniem drugiego spotkania Forum Miast Transformacji Energetycznej. Spotkanie zostało zorganizowane przez Fundację Miasto i ZMP.

Forum Miast Transformacji Energetycznej zostało zaprojektowane jako długofalowa platforma współpracy i wymiany doświadczeń między samorządami. Projekt dofinansowano ze środków Fundacji ORLEN.