Europejskie miasta stoją przed przełomowymi wyzwaniami związanymi z gospodarką wodną. Od powodzi i susz, przez starzejącą się infrastrukturę i rozwój obszarów miejskich, po zagrożenia wynikające ze zmian klimatu – woda odgrywa coraz większą rolę w kształtowaniu sposobów planowania, zarządzania i troski o przestrzeń miejską.

Opierając się na koncepcji miasta wrażliwego na wodę (Water Sensitive City), Laboratorium Polityk Tematycznych EUI poświęcone zarządzaniu zasobami wodnymi zgromadzi przedstawicieli miast i ekspertów, aby wspólnie zastanowić się, w jaki sposób woda może przestać być postrzegana wyłącznie jako wyzwanie, a stać się czynnikiem napędzającym rozwój bardziej odpornych, przyjaznych do życia i inkluzywnych miast przyszłości.

Ponieważ 75% mieszkańców Europy żyje w miastach, to właśnie władze lokalne odpowiadają za wdrażanie znacznej części unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, w tym dyrektyw związanych z gospodarką wodną. Jednak obecny model zarządzania zasobami wodnymi, oparty na liniowym systemie zaopatrzenia w wodę i jej odprowadzania, nie jest wystarczający, aby sprostać coraz bardziej złożonym wyzwaniom klimatycznym i przestrzennym. Konieczna jest fundamentalna zmiana podejścia do planowania, finansowania i zarządzania systemami wodnymi w miastach.

Dyskusja ta odbywa się w momencie, gdy odporność na zagrożenia związane z wodą zyskuje coraz większe znaczenie w europejskiej agendzie politycznej. Świadczą o tym m.in. nowa Europejska Inicjatywa Wodna (European Water Initiative), ogłoszona przez Komisję Europejską we wrześniu 2026 r., oraz Strategia na rzecz odporności wodnej (Water Resilience Strategy), przyjęta w czerwcu 2025 r. Dla miast kluczowe pozostaje pytanie, w jaki sposób rosnące znaczenie tej tematyki w polityce europejskiej może przełożyć się na konkretne zmiany w planowaniu przestrzennym, inwestycjach i codziennym zarządzaniu zasobami wodnymi.

W 2024 r. w ramach Agendy Miejskiej dla UE (Urban Agenda for the EU) powołano również Partnerstwo Tematyczne „Miasto wrażliwe na wodę” (Water-Sensitive City), które stawia wodę w centrum rozwoju obszarów miejskich, koncentrując się na czterech obszarach:

• zintegrowanym zarządzaniu zasobami wodnymi i budowaniu odporności,
• planowaniu przestrzennym i inwestycjach miejskich uwzględniających gospodarkę wodną,
• inteligentnym zarządzaniu systemami wodnymi i innowacjach cyfrowych,
• zarządzaniu, podnoszeniu świadomości, finansowaniu i budowaniu potencjału instytucjonalnego.

W tym kontekście Europejska Inicjatywa Miejska (EUI) organizuje Laboratorium Polityk Tematycznych poświęcone zarządzaniu zasobami wodnymi (Focused Policy Lab on Water Management). Wydarzenie będzie opierać się na doświadczeniach europejskich miast, w szczególności zdobytych podczas realizacji projektów finansowanych w ramach Europejskiej Inicjatywy Miejskiej (EUI), w tym projektu Blue4Green, realizowanego przez miasto Brugia, a także projektów programu Urban Innovative Actions (UIA). Wykorzystane zostaną również doświadczenia programu URBACT oraz wyniki badania NoStaGo, przeprowadzonego w ramach programu ESPON, dotyczącego zarządzania zasobami wodnymi w ujęciu terytorialnym.

Cztery główne obszary tematyczne

Laboratorium Polityk Tematycznych skoncentruje się na czterech zagadnieniach:

1. Woda ponad granicami administracyjnymi – od zlewni do miasta

Jak miasta mogą zarządzać zasobami wodnymi w sposób wykraczający poza granice administracyjne, łącząc obszary miejskie, podmiejskie i wiejskie oraz uwzględniając zlewnie rzeczne, zagrożenia powodziowe, susze i współdzieloną odpowiedzialność za gospodarkę wodną w skali terytorialnej?

2. Projektowanie z uwzględnieniem wody – nowe podejście do planowania przestrzennego

W jaki sposób woda może stać się punktem wyjścia do planowania i projektowania przestrzeni miejskiej? Jak wykorzystać błękitno-zieloną infrastrukturę, rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions), przestrzenie publiczne oraz projekty rewitalizacyjne do tworzenia zdrowszych i bardziej odpornych miast?

3. Poznaj swoje zasoby wodne – dane, narzędzia i podejmowanie decyzji

W jaki sposób miasta mogą wykorzystywać wskaźniki, systemy monitorowania, narzędzia cyfrowe oraz skuteczniejsze zarządzanie danymi, aby lepiej rozumieć funkcjonowanie systemów wodnych i podejmować trafne decyzje na poziomie lokalnym?

4. Od planów do działania – zarządzanie, finansowanie, partycypacja i kultura

Jak miasta mogą organizować, finansować i wspólnie z mieszkańcami, instytucjami, przedsiębiorstwami wodociągowymi oraz innymi interesariuszami wdrażać zmiany zgodne z koncepcją miasta wrażliwego na wodę, traktując wodę jako wspólny zasób miejski?

Dwa dni wymiany doświadczeń i wspólnego wypracowywania rozwiązań

Podczas dwudniowego wydarzenia w Brugii (Belgia) uczestnicy będą dzielić się wiedzą i doświadczeniami miast, wymieniać dobrymi praktykami w zakresie rozwiązywania podobnych problemów oraz wspólnie opracowywać praktyczne rekomendacje i wnioski dla władz miejskich oraz instytucji zarządzających, odpowiedzialnych za kształtowanie polityki gospodarowania zasobami wodnymi.

Dołącz do nas 24–25 listopada 2026 r. w Brugii!

Wydarzenie będzie okazją do:

• Zaprezentowania konkretnych przykładów innowacyjnych rozwiązań w zakresie wyzwań związanych z gospodarką wodną, wdrażanych przez władze lokalne, instytucje zarządzające oraz specjalistów zajmujących się rozwojem miast.
• Wyciągnięcia wniosków z różnorodnych doświadczeń lokalnych oraz zidentyfikowania barier i czynników sprzyjających wdrażaniu planowania przestrzennego uwzględniającego zasoby wodne.
• Przedstawienia dobrych praktyk z małych i średnich miast, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań, które mogą być powielane i dostosowywane do warunków innych ośrodków miejskich.
• Wymiany wiedzy i doświadczeń między miastami i ekspertami mierzącymi się z podobnymi wyzwaniami, w oparciu o wzajemne uczenie się i współpracę (peer-to-peer learning).

Gospodarzem wydarzenia jest miasto Brugia, realizujące innowacyjny projekt Blue4Green w ramach Europejskiej Inicjatywy Miejskiej.

Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych, przy czym pierwszeństwo rejestracji przysługuje przedstawicielom władz lokalnych.

Informacje praktyczne

Jak dotrzeć do Brugii?

1. Podróż samolotem

Brugia nie posiada dużego międzynarodowego portu lotniczego obsługującego ruch pasażerski w centrum miasta. Najdogodniejszym rozwiązaniem dla osób podróżujących samolotem z innych krajów europejskich jest przylot na jedno z pobliskich lotnisk w Belgii lub krajach sąsiednich, a następnie kontynuowanie podróży do Brugii pociągiem, autobusem transferowym lub samochodem.

Rekomendowane lotniska:

• Port lotniczy Bruksela (BRU) – najdogodniejsza opcja dla większości podróżnych z Europy. Po przylocie należy kierować się oznaczeniami prowadzącymi do stacji kolejowej Brussels Airport-Zaventem, znajdującej się pod terminalem lotniska. Stamtąd można skorzystać z bezpośredniego pociągu InterCity do Brugii (jeśli jest dostępny) lub dojechać z przesiadką na jednej z brukselskich stacji: Brussels-North, Brussels-Central lub Brussels-Midi. Pociągi kursują regularnie w ciągu dnia, a podróż do Brugii trwa zazwyczaj około 1,5 godziny, w zależności od wybranego połączenia.
• Port lotniczy Bruksela-Charleroi (CRL) – dobre rozwiązanie dla osób korzystających z tanich linii lotniczych oferujących połączenia z wielu europejskich miast. Najprostszym sposobem dotarcia do Brugii jest bezpośredni autobus transferowy Flibco, kursujący z lotniska do przystanku Brugge Sint-Michiels Station West. Podróż trwa zazwyczaj około 2 godzin. Alternatywnie można dojechać autobusem lotniskowym do stacji kolejowej Charleroi-Central, następnie pociągiem do Brussels-Midi i przesiąść się na bezpośredni pociąg InterCity do Brugii. Cała podróż tą trasą trwa zwykle około 2,5–3 godzin, w zależności od połączeń. Warto zatem uwzględnić dodatkowy czas na przesiadki po przylocie.
• Międzynarodowy Port Lotniczy Ostenda-Brugia (OST) – lotnisko położone najbliżej Brugii, obsługujące głównie połączenia turystyczne i sezonowe. Może być dogodną opcją dla podróżnych przylatujących z wybranych miejscowości w Hiszpanii, Grecji, Turcji, Egipcie oraz innych popularnych kierunków wakacyjnych. Z lotniska można stosunkowo szybko dotrzeć do Brugii.
• Porty lotnicze Lille (LIL), Paryż-Charles de Gaulle (CDG), Amsterdam-Schiphol (AMS) oraz Eindhoven (EIN) – alternatywne rozwiązania, szczególnie gdy oferują korzystniejsze ceny biletów lub dogodniejsze godziny lotów. Dotarcie do Brugii z tych lotnisk wymaga dalszej podróży międzynarodowymi połączeniami kolejowymi, m.in. przez Lille, Brukselę, Antwerpię lub Gandawę.

Rekomendacja: W pierwszej kolejności warto rozważyć lotnisko Bruksela (BRU), które zapewnia najdogodniejsze połączenia z Brugią. Lotnisko Charleroi jest dobrą alternatywą dla osób korzystających z tanich linii lotniczych. Ostendę-Brugię warto wybrać w przypadku dostępności odpowiedniego bezpośredniego połączenia sezonowego. Lotniska w Amsterdamie, Paryżu lub Lille mogą natomiast okazać się korzystniejsze pod względem ceny lub dostępności międzynarodowych połączeń kolejowych.

2. Podróż pociągiem

Brugia jest bardzo dobrze skomunikowana z innymi miastami Belgii dzięki rozbudowanej sieci kolejowej. Większość międzynarodowych połączeń kolejowych prowadzi przez Brukselę, Antwerpię, Gandawę lub Lille, skąd można kontynuować podróż do Brugii pociągiem InterCity.

Orientacyjne czasy przejazdu:

• Bruksela – Brugia: około 1 godziny, połączenie bezpośrednie.
• Gandawa – Brugia: około 25–30 minut.
• Antwerpia – Brugia: około 1,5 godziny.
• Lille – Brugia: około 1,5–2 godzin, zazwyczaj z przesiadką.

Główne połączenia kolejowe do Brugii z innych krajów europejskich:

• Z Francji: Podróż pociągiem dużych prędkości do Brukseli lub Lille, a następnie kontynuacja podróży belgijskimi kolejami do Brugii. Przejazd z Paryża do Brugii trwa zazwyczaj około 2,5–3 godzin, w zależności od wybranego połączenia.
• Z Holandii: Podróż przez Amsterdam, Rotterdam, Bredę lub Antwerpię, a następnie przesiadka na pociąg do Brugii. Przejazd z Amsterdamu do Brugii trwa zwykle około 3–4 godzin, w zależności od rodzaju połączenia (kolej dużych prędkości lub InterCity).
• Z Wielkiej Brytanii: Podróż pociągiem Eurostar z Londynu do Brukseli, a następnie bezpośrednim pociągiem belgijskich kolei do Brugii. Łączny czas podróży wynosi zazwyczaj około 3,5–4 godzin, w zależności od czasu oczekiwania na przesiadkę w Brukseli.
• Z Niemiec: Podróż pociągami ICE lub InterCity do Brukseli, Liège lub Akwizgranu, a następnie kontynuacja podróży przez Brukselę lub Gandawę do Brugii. Przejazd z Kolonii trwa zazwyczaj około 3–4 godzin, natomiast z Frankfurtu około 4,5–6 godzin.
• Ze Szwajcarii, Austrii, Włoch i Europy Środkowej: Podróż przez Paryż, Frankfurt, Kolonię, Amsterdam lub Brukselę, a następnie przesiadka na pociąg do Brugii. Choć trasy te są dłuższe, możliwe jest dotarcie do Brugii zarówno w ciągu dnia, jak i z wykorzystaniem połączeń nocnych.

Wskazówki dotyczące podróży koleją:

W przypadku międzynarodowych podróży kolejowych zaleca się wcześniejszą rezerwację biletów na połączenia dalekobieżne oraz osobne sprawdzenie dostępności ostatniego odcinka podróży realizowanego przez belgijskie koleje.

Warto pamiętać, że nazwa miasta występuje w różnych wersjach językowych: „Bruges” w języku francuskim i angielskim oraz „Brugge” w języku niderlandzkim. Obie nazwy mogą pojawiać się w systemach rezerwacyjnych.

Rozkłady jazdy i bilety belgijskich kolei dostępne są na stronie: Belgian Train (SNCB/NMBS).

Zakwaterowanie

Zalecamy wcześniejszą rezerwację podróży i zakwaterowania, ponieważ listopad jest okresem wzmożonego ruchu turystycznego w Brugii.

Aby ułatwić organizację pobytu, przygotowano przewodnik dla uczestników (Travel Guide), zawierający praktyczne informacje i rekomendacje dotyczące dojazdu do Brugii oraz dostępnych możliwości zakwaterowania.

Przewodnik: EUI Policy Lab on Water Resilience – Travel Guide Brugge - w załączeniu

Agenda również w załączeniu

Więcej informacji

Załączniki:
EUI Policy Lab on Water Resilience – Travel Guide Brugge
Agenda