W Kraśniku powstanie Akademia Rozwoju i Centrum Przedsiębiorczości, a Hrubieszów wybuduje tężnie solankową i Centrum Edukacji Ekologicznej. Głównym celem Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast jest wsparcie średnich miast, które tracą swoje funkcje społeczno-gospodarcze. Przedsięwzięcia finansowane z Funduszy Szwajcarskich mają pomóc miastom zatrzymać negatywne zjawiska, np. odpływ mieszkańców i rozwinąć mocne strony.

W Kraśniku odbyła się 9 marca uroczystość podpisania pierwszych czterech umów z miastami, które otrzymały wsparcie ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (Program Rozwoju Miast jest jego częścią). Dofinansowanie otrzyma w sumie 19 polskich miast. Wyniesie ono łącznie ponad 1,5 mld zł (ok. 328 mln franków szwajcarskich do końca 2029 r.).

W podpisaniu umów uczestniczyła minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, reprezentanci władz miast, które zawierały umowy, ambasador Szwajcarii w Polsce, Fabrice Filliez oraz przedstawiciele Związku Miast Polskich.

To ważny dzień dla Kraśnika, Końskich, Hrubieszowa i Starachowic, ale także dla współpracy polsko-szwajcarskiej. Podpisaliśmy dzisiaj 4 z 19 umów z polskimi miastami, które otrzymały ogromne dofinansowania na bardzo duże projekty w ramach funduszy polsko-szwajcarskich. To wsparcie dla średnich i mniejszych miast – na nowe miejsca pracy, dobrą komunikację publiczną, bezpieczną energetykę, nowoczesną infrastrukturę wodno-kanalizacyjną i bezpieczne ulice

– powiedziała minister funduszy i polityki regionalnej, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz na konferencji prasowej po podpisaniu umów.

W ciągu najbliższych trzech lat 19 polskich miast dostanie ogromny impuls rozwojowy. To efekt dobrej współpracy Polski i Szwajcarii, możliwej także dzięki partnerstwu w ramach Unii Europejskiej

– podkreśliła minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Wsparcie finansowe ze strony Szwajcarii to nie tylko transfer środków. Dla nas to także inwestycja we współpracę, wymianę doświadczeń i wzajemną naukę. Szwajcaria i Polska uznają znaczenie silnego samorządu i zaangażowania obywateli. Dzięki temu programowi wzmacniamy współpracę między naszymi instytucjami i społecznościami

– mówił ambasador Szwajcarii w Polsce Fabrice Filliez.

Burmistrz Kraśnika, Krzysztof Staruch podkreślił, że ze środków programu powstanie Kraśnicka Akademia Rozwoju, w której młodzi ludzie, wspierani m.in. przez ekspertów z wyższych uczelni, będą rozwijać swoje talenty i otrzymają pomoc w znalezieniu drogi dalszego rozwoju.

Powstanie Kraśnicka Akademia Rozwoju, miejsce, w którym będzie można zdobywać kluczowe dla młodych ludzi kompetencje, jak posługiwanie się technologiami, rozwój krytycznego myślenia, ale również kompetencje miękkie, które w dzisiejszym świecie sprawiają, że człowiek uczy się przez całe życie i sięga po różne dziedziny wiedzy

– powiedział burmistrz Kraśnika Krzysztof Staruch.

Ponad 280 mln zł dla Hrubieszowa, Końskich, Kraśnika i Starachowic

Podpisanie umów z Hrubieszowem, Końskimi, Kraśnikiem i Starachowicami to oficjalny start projektów tych miast.

• Hrubieszów (ponad 80 mln zł dofinansowania) zmodernizuje sieć wodociągową i oczyszczalnię, zainwestuje w ludzi – powstaną nowe kierunki kształcenia zawodowego, uruchomione zostaną dotacje na własny biznes, powstanie też tężnia solankowa i Centrum Edukacji Ekologicznej.
• Końskie (blisko 50 mln zł dofinansowania) zakupi sześć nowych autobusów elektrycznych, zamontuje nowoczesne oświetlenie uliczne i uruchomi program wymiany piecyków gazowych na ekologiczne rozwiązania.
• Kraśnik (ponad 75 mln zł dofinansowania) otworzy Akademię Rozwoju i Centrum Przedsiębiorczości, zainwestuje w czystą energię – panele fotowoltaiczne i autobusy elektryczne.
• Starachowice (ponad 76 mln zł) pomogą uczniom w wyborze ścieżki kariery, wesprą lokalnych przedsiębiorców, powstanie też Centrum Edukacji Międzykulturowej.

Czym jest Szwajcarsko-Polski Program Współpracy

Głównym celem Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest zmniejszanie różnic społeczno-gospodarczych w Unii Europejskiej i w Polsce.

Program, potocznie nazywany Fundusze Szwajcarskie lub Program Szwajcarski finansowany jest z pieniędzy, które Szwajcaria przeznaczyła na rozwój naszego kraju. Stało się tak na podstawie uzgodnień Szwajcarii z Unią Europejską oraz z Polską (umowę zawarto w grudniu 2022 r.). Obecnie mamy jego drugą edycję (pierwsza zakończyła się w 2017 r.).

Finanse Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy

W 2. edycji programu Szwajcaria przyznała Polsce 320,1 mln franków szwajcarskich. Do tej puli należy doliczyć również wkład krajowy, co daje w sumie ponad 375,4 mln franków szwajcarskich. Środki rozdzielono na:

• Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast – 327,9 mln franków szwajcarskich (278,7 mln wkładu Szwajcarii i 49,2 mln wkładu Polski);
• Program Badania Naukowe i Innowacje – 41,2 mln franków szwajcarskich (35 mln wkładu Szwajcarii i 6,2 mln wkładu Polski);
• Pomoc Techniczną (w tym Fundusz Przygotowawczy) – 6,4 mln franków szwajcarskich.

Program całościowy, a nie punktowy

Fundamentem Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast jest odejście od punktowych inwestycji na rzecz zintegrowanego podejścia w rozwoju ośrodków. Program ma przeciwdziałać marginalizacji miast średnich, które tracą swoje funkcje społeczno-gospodarcze. Łączy wsparcie dla inwestycji w infrastrukturę (np. transport, wodociągi) z działaniami społecznymi i edukacyjnymi. W ten sposób wyrównywane są szanse rozwojowe mniejszych miast, tak aby stały się dla swoich mieszkańców atrakcyjnym miejscem do życia. O dofinansowanie mogło ubiegać się 139 miast zakwalifikowanych przez Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego do grona miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Miasta zostaną objęte zarówno wsparciem finansowym, jak i doradczym, za które odpowiada Związek Miast Polskich.

W naborze do 2. edycji programu wystartowało 119 miast (ze 139 uprawnionych). Do podpisania umowy wybrano 19 najlepiej ocenionych projektów. Wsparcie z programu będzie można przeznaczyć na:

• kształcenie oraz szkolenie zawodowe i specjalistyczne;
• finansowanie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw;
• wspieranie zarządzania migracjami i promowanie działań integracyjnych;
• efektywność energetyczną i energię odnawialną;
• transport publiczny;
• gospodarkę wodno-ściekową;
• zarządzanie odpadami;
• ochronę przyrody i bioróżnorodność;
• zdrowie i pomoc społeczną;
• poprawę bezpieczeństwa publicznego;
• mniejszości i grupy znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społecznej;
• społeczeństwo obywatelskie i przejrzystość.

We wdrażaniu programu pomaga Związek Miast Polskich. Nad realizacją Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy czuwa Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, który pełni funkcję Krajowej Instytucji Koordynującej. Minister sprawuje także rolę operatora Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Więcej informacji